Wat betekent het leenstelsel voor mij?

Op maandag 22 september 2014 legde minister Jet Bussemaker haar wetsvoorstel voor een sociaal leenstelsel officieel voor aan de Tweede Kamer. Na een hoop gesleutel aan het voorstel stemde de Tweede Kamer op 11 november uiteindelijk voor de invoering van het sociaal leenstelsel. Ruim twee maanden later werd het allemaal definitief: op 20 januari werd het wetsvoorstel met een ruime meerderheid aangenomen in de Eerste Kamer. Vanaf september 2015 zullen we er dus aan moeten geloven. Wat verandert er eigenlijk voor jou? Nultweevier.nl zette het voor je in deze infographic.

nultweekamerregels

Het leenstelsel in het kort

  • De basisbeurs vervalt vanaf september 2015 voor alle nieuwe studenten. Ook nieuwe masterstudenten tellen als nieuwe student. WO-studenten krijgen nog maximaal 36 maanden studiefinanciering. HBO’ers hebben recht op 48 maanden stufi.
  • Studenten die op dit moment bezig zijn met een bachelor- of masteropleiding, mogen deze afmaken met basisbeurs, mits ze niet al het maximaal aantal maanden basisbeurs hebben gehad. Switchen van een thuiswonende beurs naar een uitwonende beurs (of andersom) blijft gewoon mogelijk.
  • Switch je van studie waardoor je per 1 september 2015 aan een nieuwe studie begint? Dan heb je nog recht op een basisbeurs, indien je je maanden aan basisbeurs nog niet helemaal hebt opgemaakt. Hetzelfde geldt voor studenten die er een jaartje tussenuit zijn geweest.
  • De aanvullende beurs wordt verhoogd met maximaal €128,- per maand voor thuiswonende studenten en €107,- per maand voor uitwonende studenten. Ook studenten met onvindbare ouders hebben recht op een aanvullende beurs.
  • De OV-kaart blijft bestaan zoals we ‘m kennen, en wordt per 1 januari 2017 ook beschikbaar voor mbo-studenten onder de achttien jaar.
  • Na je studie heb je vijfendertig jaar de tijd om je lening af te lossen. De aflosperiode begint twee jaar nadat je afgestudeerd bent. Je lost pas af als je minstens het minimumloon verdient. De maximale aflossing per maand bedraagt vier procent van je inkomen, en de minimale maandelijkse aflossing bedraagt vijf euro. Als je het zelf aangeeft bij DUO, is sneller aflossen altijd mogelijk. Als je lening volledig binnen de oude regeling valt, moet je deze ook terugbetalen volgens de oude regels. Valt je totale lening binnen beide stelsels, dan mag je kiezen onder welke voorwaarden je wilt terugbetalen. Een maandje extra doorlenen in september is voor sommige studenten misschien dus nog geen slecht idee.

Kritiek

Wees gerust, studenten zijn niet de enige die niet zo blij zijn met het sociaal leenstelsel. In september 2014 bleek het leenstelsel in strijd te zijn met een internationaal protocol van de Verenigde Naties, dat ervoor pleit om onderwijs stapsgewijs goedkoper te maken. Ook De Raad van State was kritisch over het wetsvoorstel. De Raad is sceptisch over de beloofde verbeterde kwaliteit van het onderwijs en vreest bovendien voor de toegankelijkheid ervan. Ook vindt de Raad dat er een overgangsregeling moet komen voor de groep studenten die, toen ze begonnen aan hun studie, nog verwachtten een basisbeurs te krijgen in hun masterfase. Van zo’n overgangsregeling wilde minister Bussemaker echter niets weten. Helaas was deze kritiek ook niet genoeg om de 36 voor-stemmers in de Eerste Kamer te overtuigen.

Sluiproute

Goed nieuws is er gelukkig voor een kleine groep studenten: zij kunnen via een sluiproute het leenstelsel nog even vermijden. Studenten die vanaf volgend collegejaar aan een masteropleiding willen beginnen, kunnen er namelijk nog basisbeurs uitslepen als zij zich tussentijds inschrijven, een procedure die al een tijdje bestaat op de Radboud Universiteit en daarom niet ‘illegaal’ is.

Studenten die hun bachelorvakken aantoonbaar gehaald hebben, maar bijvoorbeeld alleen nog wachten op een laatste cijfer of op hun diploma, kunnen zo’n verzoek indienen bij de examencommissie van hun opleiding. De examencommissie beoordeelt vervolgens op basis van je behaalde resultaten of je vervroegd toelaatbaar bent tot je masteropleiding. Dat betekent dat je officieel vóór 1 september 2015 ingeschreven zal zijn, en dus nog even mag genieten van je basisbeurs. Let wel goed op: je moet je verzoek natuurlijk op tijd indienen, maar zelfs dan bestaat er geen garantie dat je verzoek wordt gehonoreerd.